Bir ağaç ki köklerinde canların canını taşıyan, bir ağaç ki, onun acısıyla kendini yollara vuran bir ananın yoluna çıkıp, derdini anlatan. Bir ana ki, oğlunun ateşiyle yanıp tutuşan, onun canına, onun ruhuna, onun uğruna her şeyini feda eden….

Turgay Nar’ın kaleminden çıkan, Hüseyin Köroğlu’nun yönetmenliğinde beden bulan “Divane Ağaç” oyunu, insan ruhunda uzun ve zorlu yolculuğun kapılarını açıyor. Bir annenin doğum sancılarını, sadece bebeğine değil, hayata karşı, kötülüklere karşı mücadelesini, bir hayalin, bir rüyanın içinde görüyoruz.

Hikaye, Bereket Ana’nın rüyasıyla başlıyor. Hayatın iki kapısından ilkini, oğlunu dünyaya getirirken ve bu duyguyu yaşarken görüyoruz. Dünyaya gelen, hepimizin geldiği kapıdan geliyor ama bambaşka ruh kapıları açıyor hayatlarımıza.

          Batının yazarlarından Racine'nin gözüyle bir dönemin Osmanlı İmparatorluğu'na bakışını anlatan oyun, 4. Murat'ın taht uğruna kardeşlerini bile öldürebileceği düşüncesinin gölgesinde can buluyor.   4. Murat seferdeyken, sarayda, tahtı emanet ettiği Roksan, tüm yetkileri elindeyken, biraz da Cariye Atiye'nin yönlendirmesiyle, ölüm fermanı bulunan Bayazıt'ı kurtarmak arzusuna düşüyor. Çünkü her iki kadın da Bayazıt'a deliler gibi aşıktır. Saray içinde üçlü bir aşk karmaşası sürerken, bir yandan da yönetim boşlukları doğmaktadır.

Şehir Tiyatroları'nın yeni oyunu Bayazıt'ın metnini çeviren ve yöneten Başar Sabuncu, bir Fransız'ın gözünden Osmanlı sarayı içinde anlatılanları, bir Türk gözüyle sahneleyerek, oldukça zorlu bir çalışma gerçekleştirmiş.

      Hangimiz onun önünde buluşmadık sevdiklerimizle, hangimiz hasretlerimizi gidermek için onun adını anmadık aramızda. Hangimiz terk edilmedik, hangimiz yalnız kalmadık onun önünde. Hangimiz sığınmadık yağmur yağdığında çatısına. Hangimiz önünde sermedik tüm duygularımızı; özlem, sevinç, hüzün, kıskançlık, mutluluk…

        Kadıköy'ün simgesi  Şehir Tiyatroları Haldun Taner Sahnesi, her daim işaret noktamızı olmuştur. Kadıköy'de bir tarif verirken adı ilk zikredilen yerlerden bir tanesidir. Aynı zamanda buluşmaların odak noktası da olmayı başarmıştır. Bütün gün boyunca kapısının önünden insan eksik olmaz. Tıpkı sevgili usta Haldun Taner'in hayattayken, masasından kimsenin eksik olmadığı gibi.

Zaman; Cumhuriyet öncesi…Yer; İstanbul ve birkaç şehir…Eğlence denilince akla gelen kumpanyalar, şehir şehir dolaşıp, halka kantosundan komiğine, sihirbazlığından meddahlığına gösteriler sunuyorlar. Sahnede Rumu, Ermenisi halkı kah güldürüyor, kah ağlatıyor. O zamanlar Müslüman kadınların sahneye çıkması yasak. Ama bir kadın her şeyi göze alıp, adını da değiştirip Bursa'da kumpanyaya katılıp dört bir yana ün salıyor ve İstanbul'a geçiyor. Kıskançlıklar, sıkıntılar, sancılar, Cumhuriyet mücadelesi… Peki ya gerisi?  Gerisi Şehir Tiyatroları sahnesinde.

Haldun Dormen'in kaleminden çıkan ve kendisi tarafından sahneye konulan "Kantocu" yeni bir nefes değişik bir soluk getiriyor sahneye.  Oyunda küçük bir kumpanyada yaşananları anlatırken, aynı zamanda büyük bir değişim geçiren ülkenin de ipuçlarını ortaya koyuyor. Kişisel sıkıntılar, aslında o dönemde bir rejimin değişip Türk ulusunun mücadelesini de gözler önüne seriyor.

Evin çapkın beyi, kaçamaklarını gizlemek için türlü oyunlar oynarken, bir gün bir Fransız hanımla kaçamağı sonrasında hapse mahkûm olur. Güvendiği avukatı da çeşitli karmaşa ve anlaşmazlıklarıyla cezayı tescil eder. Evin beyi hapse girmemek için türlü oyunlar düşünürken, ziyaretine gelen arkadaşını da bu oyunun içine katarak,  ona para vererek, kendi hapis cezasını çektirir. Her şey yolunda derken, asıl karışıklık bu noktadan sonra başlar. Evin içinde türlü oyunlar dönerken, seyirciye de kahkahalarla gülmek düşer.

İ.Ahmet Nuri Sekizinci'nin kaleminden çıkan ve Engin Gürmen'in yönetmenliğinde Şehir Tiyatroları'nda sahnelenen oyunun kısa bir özeti bu. Komedi unsurlarının içinde çokça bulunduğu, keyifli bir geleneksel oyun.   Tiyatro her ne kadar evrensel bir gösteri sanatı olsa da, zaman zaman yerli oyunlarımızı, kendi öz oyun ve oyunculuk biçimini görmek, eseri daha rahat anlamamıza, bizden olana ilgi duymamıza yardımcı oluyor.