Sanat sanat için mi, yoksa toplum için mi?”

Eskiden sorun buydu. Yani buydu sanatçının derdi… Sanatı ne için yaptıklarını tartışırdı sanatçılar… Kimine göre toplum olmadan sanat olamazdı.  İmkânsızdı! Yani birileri görmedikten, duymadıktan sonra, birine bir şey anlatamadıktan sonra ne anlamı vardı ki sanatın…

Şimdilerde ise“Globalleşen dünya” ile birlikte soru da sorun da değişiverdi : “ Sanat sanat için mi yoksa sanat para için mi?” diye sorar oldu sanatçılar… Bir anda çıkartılıverdi aradan toplum… “Ya sanatı sanat için yap, entel ol; ya da sanatı para için yap, zengin ol!” deniverdi gençlere, 1980 sonrasında her iş kolunda söylendiği gibi... Yaşam desturu olarak, kendi paçasını kurtarmayı edinen gençler için sanat; artık kendini, fikrini, ideolojisini, hayallerini, düşlerini, aşklarını ifade etmek için bir araç olmaktan çok şöhret ve paranın dayanılmaz hafifliği artık… Gençleri 1980 sonrası uygulanan sistemli politika buna sürükledi, peki kabul

Kimilerine göre de sanat sanat için yapılırdı! Belki de o sanatı anlayacak toplum yüzyıllar sonra oluşacaktı… Yani bugünün toplumu anlamasa da, gelecekte bir gün anlaşılacaktır sanat değeri olan eser...

Ya altmış yaşını deviren ustalara ne demeli… Dünyevi görüşlerini, eleştiri haklarını, ideolojilerini, inançlarını üç para karşılığında siyasi partilere ve onların hizmet araçları olan Belediyelere oyun kisvesi altında satanlara ne demeli… Bir yandan “AKM yıkılamaz!” diye timsah gözyaşları dökenler, “Muhsin Ertuğrul Sahnesini bu zihniyete yıktırmayız!” diye nutuk atıp, iktidarın ve onun uzantısı olan Büyük Şehir Belediyesi’nin ümmetçi zihniyetine karşı duranlar, o eleştirdikleri zihniyet kesenin ağzını açınca, beş oyun için bilmem kaç lira para teklif edince sus pus kesildiler… Ve oyunlarını o zihniyet adı altında oynamayı maalesef kabul ettiler… Sanatı sanat için değil para için yaptıklarını cümle âleme ilan ettiler…

Oysa Namık Kemal Vatan Yahut Silistre’yi oynarken sahneden alınıp götürülmemiş miydi hapishaneye, karşı durduğu zihniyet tarafından… Kabul eder miydi acaba Namık Kemal, beş oyununu satın alsaydı karşısındakiler, başka bir oyun oynamayı ya da değiştirmeyi oyununu?

Aziz Nesin üç kuruş paraya iktidar için oyun yazar mıydı acaba, ya da kabarenin taşlamalı eleştirel zihniyetinden vazgeçer miydi Haldun Taner, beş oyunluk üç para karşılığında?

Ustalarından fikrin ve düşüncenin paradan önemli olduğunu gören “usta”larımız, bedellerini açıklıyorlar fikirlerinin ve diyorlar ki herkese açık seçik “Bizim sanatımız para için!”

Ustası böyle diyen çıraklardan gelecekte fikrinin arkasında duran, sanatı toplum için yapan bir usta çıkmasını beklemek abesle iştigal etmek olur herhalde…

Ama biz yine de abesle iştigal edelim ve fikri hür, vicdanı hür, irfanı hür sanatçılar yetişmesi için çabalamaya devam edelim…

Okan METIN